مشکل نور و نورپردازی ظاهراً در بیشتر رشته‌های عکاسی وجود دارد. یک سوژه هر چه هم زیبا و مهیج با کادربندی مناسب، زاویه درست و رنگ خوب عکاسی شده باشد ولی نورپردازی آن درست نباشد، از نظر عکاسی ارزش آن کم خواهد شد. در بعضی از رشته‌های عکاسی، نورپردازی مهم‌تر از هر عامل دیگری است مثلاً بیشتر در عکاسی تبلیغاتی- صنعتی دلایل منطقی خود را دارد.
1- تولید کننده کالا یا طراح شرکت سوژه مورد نظر خود را با نور خاص قبول می‌کند
2- سفارش دهنده خیال بریدن کالا را از زمینه دور آن ندارد یعنی دُربُر نخواهد شد و از زمینه‌ی زیر کالا چه کاغذ باشد یا دکور واقعی در چاپ استفاده خواهد کرد و باید آنها هم مانند خود سوژه اصلی نورپردازی شده باشند.
3- سفارش دهنده برای کالای خود زمینه‌ی رنگی می‌خواهد بدون آنکه رنگ زمینه روی کالا منعکس شده باشد.
4- حجم و سایه‌های زیبا و مناسب بر روی کالای خود را می‌خواهد بدون آنکه آن سایه‌ها روی زمین و یا زیر سوژه افتاده باشد.
از نظر تئوری بیان مشکلات و خواسته‌های فوق آسان است ولی موقع عکسبرداری متوجه خواهیم شد به این سادگی‌ها قابل اجرا نیست و رعایت هرخـُرده فرمایش و دستور، مشکلات نورپردازی و تصویری جدیدی بوجود می‌آورد. تئوری و تکنیک نورپردازی‌های مختلف را در مباحث ماه‌های قبل توضیح داده‌ایم برای انطباق اسلایدها با نورپردازی‌های دروس گذشته باید به مباحث نورمالی- معماری- صنعتی تبلیغاتی مراجعه کنید.

 

انجام خواسته‌های مشتری چندان آسان نیست و احتمالاً نمونه‌های کاتالوگ خارجی نظر او را جلب کرده است؛ پایه‌ها هم از نظر جنس و هم ابعاد دیده ‌شوند، ضخامت و جنس شیشه لمس شود، فرم و اندازه رویه نسبت به پایه مشخص باشد، حجم کالا بدون آنکه سایه داشته باشد مشخص باشد. همانطوری که می‌بینید بدون دوربین فانوسی، بدون نور پولاریزه شده و بدون دوبار نور دادن، این عکس بدست نمی‌آمد. نمی‌دانم با کار کامپیوتری امکان اجرای خواسته‌های مشتری وجود داشت یا خیر؟

 

 

در اسلاید یونیت دندانپزشکی به اشکالات فوق اضافه شد و طراح آن، زمینه‌ی رنگی را بدون انعکاس روی کالا ‌خواستار شد. در ضمن عمود بودن و فرم واقعی یونیت باید رعایت می‌شد، جنس و رنگ صندلی و در ضمن جزئیات زیر صندلی نیز باید دیده میشد و کاملاً همه‌ی قسمت‌های سوژه واضح باشد. بدون تغییر پرسپکتیو و تکنیک دوبار نور دادن، این تصویر بدست نمی‌آمد.

در اسلاید کلید و فیوزهای برق، طراح خواسته‌های زیر را داشت:
1- یکایک کلیدها کاملاً واضح و اعداد آن قابل خواندن باشد.
2- حداقل سه وجه هر فیوز و کلید در تصویر دیده شود.
3- علیرغم چیدمان مورد نظر طراح، سوژه‌ها دِفورمه نشوند باصطلاح به پرسپکتیو نروند.
4- انعکاس زمینه رنگی روی کلیدها نیافتد.
برای رسیدن به خواسته‌های طراح باید حتماً با دوربین بزرگ عکاسی می‌شد، از لنز تله و تکنیک (شایم فلوگ) برای وضوح و حفظ پرسپکتیو استفاده می‌شد، در ضمن نور رنگی جداگانه نور داده می‌شد تا روی سوژه منعکس نشود.

در طرح پوستر کار استاد ابراهیم حقیقی، سایه‌ها و رنگ‌ها و فرم فیگور تماماً توسط نور و نورپردازی بدست آمده است. امروز با کامپیوتر هم استاد طراح این کار را به راحتی انجام می‌دهند فقط آیا نتیجه یکسان خواهد شد؟ یا اینکه بهتر است نور و نورپردازی را بیشتر تمرین کنیم.
صبر و حوصله علاقه و تمرین در این نوع عکسبرداری‌های تکنیکی که رعایت تکنیک، مهم‌ترین شرط بدست آوردن یک تصویر گویاست، در نتیجه بدون دستمزد کافی کار خسته‌کننده و عبثی است. لذت و شوق عکسبرداری‌های طبیعت، پرتره‌ی کودک و یا معماری به مراتب لذت بخش‌تر است. (دوستداران عکاسی تبلیغاتی دلخور نشوند)
بحث نور و نورپردازی توام با اسلایدهای مربوط به آن ادامه دارد... .

موفق باشید

مسعود معصومی